De verbindende communicatieprofessional, en wat de politie mij daarover leerde

07-07-2020

Afgelopen week nam ik na veertien maanden afscheid van de politie. Een mooie periode waarin ik deze organisatie wat meer van binnenuit mocht bekijken en meemaken. Én ervan leren, want dat is het grote voordeel van de interimmer: dat je van elke opdracht, bij elke organisatie, leert. Het belangrijkste wat ik meeneem bij de politie? Een nog scherpere duiding van onze rol als verbindende communicatieprofessional. En drie tips om daaraan concreet invulling te geven.

Als communicatieadviseur was ik verbonden aan een sociale beweging binnen de politie om te werken vanuit De Bedoeling [1]; van buiten naar binnen. Politieteams uit het hele land zijn hiermee aan de slag. Vanuit een diepe intrinsieke motivatie om goed politiewerk te leveren, zoeken de teams de verbinding en samenwerking met burgers en ketenpartners in hun werkgebied. Om zo aan te sluiten bij dat wat in hun omgeving speelt en belangrijk gevonden wordt.

Communicatie is goed kunnen ontvangen

In zo’n werkomgeving die draait om verbinding, het goede gesprek en ruimte voor verhalen, zijn de parallellen met ons vakgebied snel getrokken. Emeritus-hoogleraar communicatiemanagement Betteke van Ruler betoogde onlangs dat we als verbindende communicatieprofessional niet degene zijn die de organisatie helpt door stakeholders aan zich te binden, maar degene die de organisatie helpt door zich aan stakeholders te binden[2]. In die rol draait ons werk voor een belangrijk deel om goed kunnen ontvangen; om luisteren, om je openstellen en vol nieuwsgierigheid en verwondering kunnen kijken wat er in de samenleving gebeurt. Zonder van tevoren te framen of te oordelen en mensen én opvattingen in een hokje te stoppen. Het vergroot de kans dat je echt ziet wat er gaande is.

Vanuit haast en drukte zijn we vaak selectief in wat we waarnemen. En daarmee ook in wat we gaan stimuleren of begrenzen, in het licht zetten of negeren. Juist als communicatieadviseurs kunnen we een grote rol spelen in het onder druk open waarnemen. Daarmee helpen we organisaties, bestuurders, leidinggevenden en beleidsmakers. Daarmee kunnen we het verschil maken.

Vragen, vertragen en reflectie

Maar hoe dan? In de gesprekken met politiecollega’s spraken we vaak over drie dingen:

  1. De kunst van het vragen stellen. Het helpt als je oprecht nieuwsgierig bent. En van daaruit eerst blijft aansluiten bij de ander, ook al voel je direct bij de eerste opmerking dat je er iets van vindt. Met oprechte, niet oordelende vragen. ‘Wat maakt dat je dit doet, vanuit welke opvatting of overtuiging doe je dit, wat is je aanname dat dit werkt, hoe weet je dat dit beter werkt dan iets anders, wat is je dilemma?’. Het helpt om sneller bij een gezamenlijk vervolg te zijn, dan wanneer je direct een boks- of pingpongwedstrijd aangaat met uitwisseling van argumenten.
  2. Tijd gunnen om te vertragen. We rennen van afspraak naar afspraak. Besluiten moeten nu, alles heeft topprioriteit. Maar om te kunnen verdiepen, heb je tijd nodig. Dat begint al met een paar minuten om even te levelen met je gesprekspartner. Om vragen te stellen, oprecht te luisteren en je te verdiepen in de ander.
  3. Zelf op de foto van de verandering staan. Helpend is ook als je zelf scherp hebt wat je eigen toegevoegde waarde is in een verandering. En dat je daarbij echt goed in de spiegel durft te kijken. Dat je ruimte hebt voor zelfreflectie en feedback. Wat maakt dat je aan een onderwerp veel of juist weinig aandacht geeft, wat is je blinde vlek, wat is je voorkeursstijl, is dat acceptabel?

In mijn bagage

De duiding van de rol van de verbindende communicatieprofessional en de tips hoe daaraan invulling te geven, neem ik mee in mijn bagage. En dan is het toch leuk dat je bij de politie kunt vertrekken met meer dan je kwam, zonder ervoor opgepakt te worden😊. Met heel veel dank aan Rik de Boer, Marjanne Rauh en alle collega’s van Vernieuwend Werken bij de politie voor de mooie en waardevolle gesprekken.

  1. Naar het boek ‘Verdraaide organisaties – terug naar de bedoeling’ van Wouter Hart.
  2. Verbinden als vak, vakblad C van beroepsorganisatie Logeion, editie #3, april 2020, blz. 26-27.
Ons werk draait voor een belangrijk deel om goed kunnen ontvangen.
Trudy van de Westelaken, Communicatieadviseur